Sauna infrared wykorzystuje promienniki, które przekazują ciepło bezpośrednio osobie w kabinie. Zwykle działa przy niższej temperaturze powietrza niż sauna fińska, ale sama ta różnica nie oznacza, że jest zdrowsza ani że leczy choroby. Seans może wywołać pocenie i przyspieszenie tętna; nie zastępuje jednak treningu.
W skrócie
Promienniki lub panele w saunie infrared emitują podczerwień, która ogrzewa ciało bardziej bezpośrednio niż gorące powietrze. Powietrze w takiej kabinie bywa chłodniejsze: typowo od 43 do 57°C w infrared i od 66 do 91°C w saunie tradycyjnej, choć konkretne ustawienia zależą od kabiny. Niższa temperatura w kabinie nie jest sama w sobie dowodem na większe bezpieczeństwo ani lepszy wpływ na zdrowie.
W saunie fińskiej grzejnik, często elektryczny, ogrzewa pomieszczenie i kamienie; polanie kamieni wodą wytwarza löyly, czyli falę gorącej pary. To inny sposób przekazywania ciepła, a nie prosty podział na lepszy i gorszy rodzaj sauny.
Kabina infrared ma zwykle panele lub promienniki zamontowane na ścianach, a ich układ zależy od modelu. W katalogu Harvia promiennik infrared przeznaczony do kabiny jest oznaczony jako „Carbon”. Określenie „karbonowa” może więc nawiązywać do takiego elementu grzewczego, ale nazwy handlowe różnią się między producentami. Sama nazwa nie potwierdza odrębnej korzyści zdrowotnej.
Sauna elektryczna nie musi być karbonową sauną na podczerwień. „Elektryczna” może oznaczać źródło zasilania pieca, który ogrzewa powietrze i kamienie w saunie fińskiej; „infrared” opisuje promieniowanie jako sposób ogrzewania. Sama informacja o zasilaniu elektrycznym nie rozstrzyga więc, jaki rodzaj sauny oferuje obiekt.
Pod wpływem ciepła organizm uruchamia termoregulację: może pojawić się pot, rozszerzenie naczyń krwionośnych i szybsze tętno. Niektóre osoby korzystają z sauny dla odprężenia lub przy bólu mięśni, ale badania nad wpływem na ból są małe i wymagają dalszej oceny. To możliwe odczucia, a nie potwierdzenie leczenia choroby ani dowód, że seans daje takie same korzyści jak ćwiczenia. Nie ma też podstaw, by uznać saunę infrared za ogólnie lepszą od fińskiej. Wybór dotyczy przede wszystkim tego, który sposób odczuwania ciepła bardziej ci odpowiada.
W randomizowanym badaniu krzyżowym 10 zdrowych kobiet porównano pojedyncze 45-minutowe sesje odpoczynku, sauny infrared i jazdy na rowerze. Temperatura ciała wzrosła bardziej podczas infrared niż w obu pozostałych warunkach, a oddech przyspieszył bardziej podczas jazdy na rowerze niż w saunie. W pomiarach ciśnienia, sztywności tętnic i zmienności rytmu serca nie wykryto różnic między warunkami. To małe badanie nie pokazuje długofalowych skutków i nie dowodzi, że sauna zastępuje trening.
Metaanaliza siedmiu badań z udziałem 491 osób z niewydolnością serca dotyczyła terapii Waon, zwykle prowadzonej kilka razy w tygodniu przez okres od 2 do 4 tygodni. W porównaniu z grupami kontrolnymi krótkoterminowo obniżyły się BNP i wskaźnik sercowo-piersiowy, a wzrosła frakcja wyrzutowa, czyli część krwi wypompowywana z lewej komory podczas skurczu. Jakość dowodów oceniono od umiarkowanej do niewystarczającej, a danych o długoterminowych skutkach brakowało. To wynik konkretnego protokołu u osób z niewydolnością serca, nie dowód wyleczenia ani efekt zwykłej wizyty rekreacyjnej.
W badaniu 12 starszych osób z cukrzycą typu 2 porównano jedną 40-minutową sesję infrared z odpoczynkiem w temperaturze pokojowej. Po każdej z tych sytuacji uczestnicy wykonali test tolerancji glukozy. Podczas testu pole pod krzywą glukozy, pokazujące łączną odpowiedź glukozy we krwi w czasie, było wyższe po saunie niż po odpoczynku. Stężenie insuliny i wskaźnik wrażliwości na insulinę nie różniły się między warunkami. Pojedyncza sesja w małej grupie nie mówi, jakie są skutki regularnych wizyt. Wynik nie uzasadnia traktowania sauny jako leczenia cukrzycy ani rezygnacji z zaleconej terapii.
Jeśli to twój pierwszy seans, potraktuj go jako próbę tolerancji ciepła, a nie sprawdzian wytrzymałości. Jako punkt startowy dla początkujących przyjmij od 5 do 10 minut przy niskim ustawieniu ciepła.
Wskazówki kliniczne podają od 20 do 30 minut jako rozsądną długość sesji, ale nie jest to cel dla osoby początkującej ani uniwersalny limit. Czas zwiększaj tylko stopniowo i w miarę tolerancji ciepła. Temperatura i konstrukcja kabin się różnią, dlatego trzymaj się instrukcji obowiązujących podczas wizyty.
Sauna infrared jest ogólnie uznawana za bezpieczną, choć wiąże się z ryzykiem związanym z ciepłem, w tym odwodnieniem. Wyjdź od razu, jeśli pojawią się zawroty głowy albo nudności. Przy wysokiej ekspozycji na podczerwień może dojść do termicznego uszkodzenia skóry i oczu oraz nadmiernego obciążenia organizmu ciepłem; ryzyko zależy między innymi od intensywności i czasu ekspozycji.
Jeśli jesteś w ciąży, unikaj sauny infrared, szczególnie na początku ciąży. ACOG zaleca nie korzystać z sauny ani jacuzzi we wczesnej ciąży, ponieważ wzrost temperatury ciała może szkodzić płodowi. Jeśli masz chorobę układu krążenia, inne schorzenie lub stwardnienie rozsiane, przed wizytą omów korzystanie z sauny z lekarzem.
