Is sauna goed voor je longen? Dat is niet bewezen. Een Fins onderzoek vond bij mannen die vaker naar de sauna gingen minder ziekenhuisdiagnoses van luchtwegaandoeningen, maar toont geen oorzaak aan. Metingen bij gezonde deelnemers lieten geen duidelijke acute verbetering van de longfunctie zien. Een kleine infraroodstudie bij COPD onderzocht bovendien een specifiek behandelprotocol, geen gewone saunagang.
Voor een gezonde bezoeker is er geen duidelijke aanwijzing dat warmte op zichzelf de longfunctie direct verbetert. Bij luchtwegaandoeningen zijn enkele gunstige onderzoeksuitkomsten gemeld, maar die komen uit specifieke groepen en behandelvormen. Je kunt op basis hiervan dus niet zeggen dat sauna longen beschermt of een aandoening behandelt.
Bij gezonde deelnemers werd na kortdurende warmtebelasting een kleine stijging van de diffusiecapaciteit gemeten, maar die was niet statistisch overtuigend. De andere gemeten longfunctieparameters veranderden niet. Dit onderzoek laat dus geen duidelijke acute verbetering zien en zegt niet of regelmatig saunabezoek op lange termijn iets verandert.
Een prospectief onderzoek volgde 1.935 Finse mannen van 42 tot 61 jaar. Tijdens een mediane follow-up van 25,6 jaar kwamen ziekenhuisdiagnoses van COPD, astma of longontsteking minder vaak voor bij mannen die aangaven twee tot drie keer of minstens vier keer per week naar de sauna te gaan, vergeleken met hoogstens één keer per week. Omdat het om observationeel onderzoek gaat, kan dit verband ook door andere verschillen tussen de groepen zijn ontstaan. Het bewijst niet dat vaker saunabezoek longziekten voorkomt en is niet zonder meer toepasbaar op andere mensen. De genoemde frequenties beschrijven de onderzochte groepen, ze zijn geen gezondheidsadvies.
Een Japanse pilotstudie onderzocht 20 mensen met COPD. De deelnemers kregen gebruikelijke zorg; de Waon-groep kreeg daarnaast een infraroodbehandeling van 15 minuten in een cabine van 60 °C, gevolgd door 30 minuten warm rusten. Dat gebeurde vijf dagen per week gedurende vier weken. Eén gemeten uitademingsstroom verbeterde sterker dan in de controlegroep; andere longfunctiematen en de zesminutenwandeltest verschilden niet duidelijk. De studie was klein en niet gerandomiseerd. Dit bijzondere aanvullende protocol is daarom geen bewijs dat een gewone sauna COPD behandelt.
Een systematische review van droge sauna noemt het bredere onderzoek heterogeen en vaak kleinschalig. Het deel over longen beschrijft twee infraroodstudies bij COPD. Daardoor is er geen stevige basis om die uitkomsten naar andere groepen of saunavormen te vertalen.
De onderzoeksresultaten geven geen basis om sauna als behandeling voor astma of COPD te gebruiken of voorgeschreven zorg te vervangen. De COPD-pilot ging over een specifieke infraroodbehandeling naast de gewone zorg. Heb je astma, maak dan met je huisarts of praktijkondersteuner een persoonlijk actieplan voor perioden met meer klachten. Houd je aan de behandeling die je is voorgeschreven.
Het RIVM raadt een sauna- of zwembadbezoek af bij koorts, ernstige luchtwegklachten of andere zichtbare ziekteverschijnselen. Dat is een praktische richtlijn voor bezoekers, geen persoonlijke beoordeling van stabiele astma of COPD. Word je door astma benauwder en helpen je medicijnen niet, neem dan met spoed contact op met je huisarts of huisartsenpost. Bij toenemende klachten kun je je persoonlijke actieplan volgen en overleggen met je huisarts of praktijkondersteuner.
