Een Finse sauna is een verwarmde cabine met een kachel en hete stenen. Giet je er water op, dan ontstaat löyly: een voelbare golf van warmte en vocht. Voor je eerste bezoek is een korte ronde genoeg om kennis te maken; daarna koel je af en rust je uit.
In een Finse sauna verwarmt een kachel, ook wel kiuas genoemd, de ruimte en de stenen. Water op de hete stenen verdampt en maakt de lucht tijdelijk vochtiger en de warmte intenser. Die warmtegolf heet löyly. In Finland ligt de gebruikelijke temperatuur doorgaans rond 70-90 °C. Dat is een indicatie voor het saunatype, geen vaste instelling voor iedere cabine of bezoeker.
Een traditionele sauna verwarmt je vooral via de warme lucht; infraroodstraling verwarmt het lichaam directer. Een stoombad heeft juist een lagere temperatuur en veel meer vocht in de lucht. De Finse sauna herken je aan de kachel en stenen, met water als manier om de warmtebeleving te veranderen.
Neem een ruime saunahanddoek mee om op te zitten en je lichaam en voeten van het hout te houden. Een extra handdoek, badslippers voor de looproutes, een badjas voor rustruimtes en water om te drinken zijn praktisch. Neem badkleding mee als dat voor jouw bezoek nodig is: kledinggebruik verschilt per sauna.
Drink vooraf wat water. Douche voordat je de droge sauna ingaat en droog je goed af. Zo begin je schoon en voorkom je dat je met een natte huid de cabine instapt.
Voor een eerste keer kun je 5-10 minuten aanhouden. Een gebruikelijke Finse saunagang duurt ongeveer 10-15 minuten. Dit zijn recreatieve richtpunten, geen verplichte minimumduur of medische grens. Is de bovenste bank te warm, ga dan lager zitten. Voel je je zwak of onwel, verlaat de cabine eerder.
Sla de sauna over als je ziek bent of koorts hebt en gebruik hem niet onder invloed van alcohol. Raak de kachel niet aan en leun niet naar de stenen bij het opgieten: metaal en hete stoom kunnen brandwonden veroorzaken. Houd op met je ronde als je je slap of onwel voelt. Ben je na afloop licht in je hoofd of zie je minder goed, ga dan zitten of liggen en neem een volgende keer minder warmte.
Heb je een instabiele hartaandoening, ongecontroleerde hoge bloeddruk of lage bloeddruk, bespreek saunagebruik dan vooraf met een arts. Voor gezonde beginners is zo'n overleg niet standaard nodig.
